نگاهی به سیمای آذری شبکه تلویزیونی سحر

 

سیمای آذری عضو ارشد و تاثیر گذار شبکه سحر

 

صحنه های دیگری از نقش آفرینی قابل توجه در میدان رویارویی و تقابل و تأثیر رسانه ای شبکه سحر در منطقه هدف، متعلق به سیمای آذری این شبکه است که به حق در کسوت موثرترین عضو خانواده شبکه جهانی سحر شناخته می شود.

                                                                                     
نکته مهم در این مورد به اتمسفر رسانه ای، سیاسی و اجتماعی جامعه ای که عرصه عرض اندام سیمای آذری است، باز می گردد؛ در کشوری که در آن بی توجهی به اسلام و اصول و ارزشهای آن، غربگرایی و گرایش به صهیونیسم به مثابه اصولی لایتخلف درآمده اند.
در همین رابطه توجه به مطالب زیر را به عنوان مقدمه، مفید می داند.
برخی از ویژگیهای مشترک شبکه های تلویزیونی در جمهوری آذربایجان
با توجه به آنچه آمد بطور کلی در جمهوری آذربایجان، تلویزیون دولتی بیانگر مواضع رسمی دولت بوده و تلاش دارد طبق بخشنامه های دولت، برنامه های خود را حتی المقدور به زبان آذری پخش کند. شبکه آ تی . وی پخش شو و موسیقی و رقص را در اولویت اصلی پخش برنامه های خود قرار داده است.
ا. ان. اس برنامه های سیاسی بیشتر و اخبار گزنده تری داشته و در موارد زیادی از
B.B.C تقلید کرده و الگو می گیرد. شبکه اسپیس متعادل تر و خواهان تعامل بیشتر با خارجیها و همکاری رادیو و تلویزیون با ایران است. شبکه لیدر که منصوب به الهام علی یف رئیس جمهور فعلی است نسبت به گذشته دولتی تر می نمایاند و به مرور اخبار آن شباهتهایی به شبکه تلویزیونی دولتی پیدا کرده است. اما در محتوای غالب برنامه ها و ضوابط پخش برنامه های بی پرده و به عبارتی مستهجن دربسیاری از اوقات، فرقی میان شبکه های تلویزیونی جمهوری آذربایجان وجودندارد و مسابقه برای دریافت سفارش آگهیهای بیشتر، پخش اینگونه برنامه ها را گسترده تر می کند. اما با وجود تفاوتهای مذکور، ویژگیهای مشترکی نیز دارند:
1- اگر چه در معرفی شبکه های تلویزیونی از یک شبکه به عنوان شبکه دولتی و از 4شبکه دیگر به عنوان شبکه های خصوصی یا غیر دولتی یاد می شود اما حتی در جمهوری آذربایجان هم کسی این مطلب را باور نمی کند که دراین کشور شبکه تلویزیونی خصوصی وجود داشته باشد. همه این شبکه ها به نوعی وابسته به دولت و حاکمیت هستند و توسط افراد متنفذ دولتی و اعضای حزب حاکم اداره شده و با هماهنگی مرکز قدرت فعالیت می کنند. این شبکه ها در حفظ حریم حاکمیت و به خصوص شخص رئیس جمهور، روسای شعبات ریاست جمهوری که مسئولیت سیاستگزاری وزارتخانه ها و دستگاهها را برعهده دارند وهمچنینوزرای موثر و وزارتخانه های مهم به صورت هماهنگ عمل می کنند. دستور العملهای نهاد ریاست جمهوری، وزارت امنیت ملی، وزارت کشور و وزارت امور خارجه به شدت اعمال می گردد. در برخورد با حزب حاکم و احزاب مخالف همه شبکه ها شیوه هماهنگ و یکسانی دارند و بعضاً در مورد برخورد با کشورهای دیگر از سوی برخی مراجع و مراکز قدرت، نقش هایی به هریک از شبکه های تلویزیونی واگذار می شود. از جمله شواهد این نقشها برخورد وموضع گیری در قبال کشورهای نظیر ایران، روسیه، آمریکا، اسرائیل و ترکیه است. همچنین برای موضع گیری در مورد اسلام گرایی، تشیع، وهابیت و احزاب مخالف، هر شبکه نقشی قالبی وتعریف شده بر عهده می گیرد. در خصوص اخبار داخلی و احزاب مخالف نیز همین سیاست وجود دارد و احزاب مخالف تقریباً هیچ جایگاهی در پخش برنامه ها ندارند.
2- عمده فیلمها و سریالهایی که از شبکه های تلویزیونی جمهوری آذربایجان پخش می شوند تولیدات کشور آمریکاست. پس از آن سریالهای تلویزیونی کشورهای آمریکای لاتین از جمله برزیل و پرو، روسیه و هندوستان جدول پخش شبکه های تلویزیونی را پر می کند. سریالهای ساخت کشورهای آمریکای لاتین عموماً حول مسایل عشقی و روابط جنسی دور می زند و عموم مردم اعتقاد دارند این برنامه ها در هر دو زمینه شکل و محتوا، مستهجن و هتاک بوده و علاوه بر اینکه حریم پاک خانواده را آلوده می سازند، اخلاقیات و اعتقاد به پایبندی به اصول زناشویی و حتی محرمات را زیر سوال می برند، به نحوی که این جمله رئیس حزب اسلامی جمهوری آذربایجان عیناً ریال حس می شود که می گوید: " شبکه های تلویزیونی کشور ما با اعتقادات و اخلاقیات مردم کاری کرده اند که 70 سال حکومت کمونیستها نتوانسته بود انجام دهد."
3- همه شبکه های تلویزیونی جمهوری آذربایجان در سه سال اخیر، روی ماهواره قرار گرفته و عمدتاً با پرداخت کرایه به ماهواره " ترک ست" از خدمات آن استفاده می کنند. از حدود یک سال قبل این قصد که برخی از این شبکه ها از ماهواره " هات برد" استفاده کنند - که برنامه های صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران از جمله شبکه های جام جم و سحر بر روی آن پخش می شوند - نیز به طور جدی مطرح شد برخی از کارشناسان علت این تحرکات را جذب بیشتر مخاطبین ایران ذکر می کنند. مسئولین برخی از این شبکه ها در طرح مقاصد خود مبنی بر جذب مخاطبان آذری در جمهوری اسلامی ایران ابایی ندارند.
4- بنا به ادعای رئیس شبکه آ. ان. اس ایرانیان زیادی بیننده برنامه های این شبکه هستند و مکاتبات زیادی از شهرهای تبریز، اردبیل و حتی تهران با این شبکه انجام می شود. همچنین در بررسی های بعمل آمده در شهر آستارای جمهوری اسلامی ایران در بسیاری از مغازه ها و همینطور خانه ها و غذاخوریها شبکه تلویزیونی دولتی آذ . تی. وی روشن است و بینندگانی دارد و علت دریافت آسان آن در آستارا و برخی دیگر از شهرهای مرزی کشورمان وجود فرستنده های پر قدرتی است که از زمان حاکمیت شوروی نصب شده و وظیفه پوشش دادن کل کشور پهناور اتحاد جماهیر شوروی را برعهده داشته اند. نکته بسیار جالب توجه که بحث درباره آن به روانشناسی اجتماعی و فردی برمی گردد توجه و علاقه مردم نواحی جنوبی جمهوری آذربایجان بخصوص نواحی نزدیک به مرز ایران، به برنامه های شبکه های تلویزیونی جمهوری اسلامی است. یعنی ساکنین نواحی مرزی دو کشور توجه بیشتری به آن سوی مرز و فرهنگ غالب آن دارند.
5- پخش موسیقی و رقصهای داخلی و خارجی بخش عمده ای از برنامه های همه شبکه ها را تشکیل می دهد.در برنامه ریزی فرهنگی و سیاست گذاریهای بلند مدت این کشور تازه استقلال یافته، تقویت زمینه های رشد رقص و موسیقی در کنار ورزش های قهرمانی از اولویتهای مهم این کشور در هویت یابی برونمرزی است. علاوه بر آن با توجه به حاکمیت قانون لائیسم دراین کشور، زمینه های جدایی نسل ها را از مذهب تقویت می کند.
با توجه به مطالب پیش گفته در خصوص شبکه های تلویزیونی شاخص فعال در جمهوری آذربایجان همچنین غلبه وجه " دولتی بودن" ، " تحت سلطه حاکمیت بودن" و فعالیتهای فرمایشی و تحت کنترل اکثریت غالب شبکه های رادیویی و نیز رسانه های مکتوب جمهوری آذربایجان، ظاهر شدن سیمای آذری شبکه جهانی سحر در کسوت یک رسانه روشنگر، تعمیق بخش بینش سیاسی، دینی و نگرشهای اجتماعی و فردی مخاطبان این رسانه در خاک همسایه شمال شرقی ایران که با توجه به محورهای مطرح شده در خصوص اشتراکات صبغه و روش کاراین رسانه ها از اهمیت و ضرورت ویژه ای نیز برخوردار می گردد، نقشی بسزا در توفیق حصول اهداف برون مرزی انقلاب اسلامی ایران، همدلی و همبستگی امت اسلامی و ملل مسلمان همچنین تقویت جبهه واحد ایدئولوژیک در مقابل هجمه فرهنگی، سیاسی و .... غرب و استکبار جهانی به جهان اسلام ایفا می نماید.
آنچه در پی خواهد آمد مطالبی است که پیرو گزارش قبلی روابط عمومی شبکه سحر تحت عنوان " برخی وجوه عملکرد برنامه کمپاس سیمای آذری شبکه جهانی سحر در برخورد با تحولات جمهوری آذربایجان، منطقه و جهان" بر تاثیر گذاری شگرف این رسانه در حضور چشمگیر مردم این جمهوری در مراسم روز جهانی قدس - در مقایسه با سالهای قبل - اشعار دارد.
برای درک بهتر احراز این نقش توسط سیمای آذری و با توجه به مشخصاتی که از جوّ رسانهای رقیب سیمای آذری ارایه شد، پرداختن به وجوه برجسته سیاستهای حاکمیت آذربایجان و آنچه که طبعاً توسط رسانه های مطبوع و تحت سلطه حاکمیت دراین جمهوری اعمال و تبلیغ می شود مفید و بلکه الزامی می نماید.
حاکمیت آذربایجان و رسانه های تابع آن در پی القاء چه محورهایی هستند؟
1- سوق به سمت فرهنگ لیبرالی آمریکا در سر لوحه فعالیت و سیاستگزاری حاکمیت و ابزارهای رسانه ای آن است. لائیسم و بی توجهی به ریشه های هویت مذهبی، پوک کردن اعتقادات دینی جوانان با هجوم فرهنگی همه جانبه و ... ارکان اصلی این استراتژی و حرکت خزنده را تشکیل می دهد.
2- گسترش روابط دولت آذربایجان با غرب و گروه مینسک با هدف حل مسئله قره باغ یکی دیگر از پایه های سیاست رو به رشد حاکمیت این کشور است. این نکته که اخیراً 80 نماینده متمایل به آمریکای پارلمان آذربایجان داعیه دار تشکیل یک جمهوری خود مختار با عنوان قره باغ شده اند موید این نکته است که دولت آذربایجان به هیچ وجه عزم جدی ای در حل این مناقشه نداشته و حتی از گروه مینسک نیز که روسیه، فرانسه و آمریکا سردمداران اصلی آنند، آبی گرم نمی شود و نباید منتظر بود تا از طریق این گروه در خصوص مسئله قره باغ طرفی بر بسته شود و هر چند هیاتی می روند و می آیند و مذاکراتی صورت می گیرد و گاهی جنجالهایی هم به راه می افتد اما در واقع قصد و نیت اصلی درنهایت فراهم آوردن یک پایگاه مستقل دیگر برای آمریکا در منطقه آسیای میانه است . طبیعی است رسانه های رقیب ایران دراین جمهوری نیز جز این مشی، مشی دیگری نپیمایند و سازی کوک نکنند. عملکرد نابسزای گروه مینسک دراین قضیه به حدی نامناسب بوده که چندی پیش وزیر خارجه آذربایجان اظهار داشت ما دیگر به بی طرفی گروه مینسک در حل بحران قره باغ اعتقاد نداریم.
دور شدن از پتانسیل قدرتمند کشورهای منطقه و جهان اسلام و پناه بردن به دامن قدرتهای استکباری نقطه اصلی غبن و خسارت غیر قابل جبران دولت آذربایجان و رسانه های متبوع آن در خصوص مسئله اشغال قره باغ است . غبن و خسارتی که در برنامه سازیها و تلاشها تاثیرگذاری این رسانه ها نمود مستقیم و غیر مستقیم خود را دارد.
3- گسترش ارتباطات آذربایجان - اسرائیل در یک سال گذشته نقطه عطفی درروابط این دو کشور بوده است. اظهارات مکرر سفیر رژیم صهیونیستی در باکو که به شکلهای مختلف آذربایجان را تنها کشور متحد اسلامی معرفی کرده و اینکه این کشور دراین راستا می تواند به منزله به اصطلاح الگو و مدل قابل تبعیتی برای کشورهای اسلامی منطقه و جهان در رابطه بااسرائیل علم شود یکی دیگر از اقدامات پلتیکال اسرائیل برای گستردن مرزهای نامریی نفوذ در منطقه و آسیای میانه بوده و افزایش رفت و آمدهای دیپلماتیک دو طرف موید همین نکته است . اخیراً یک روزنامه نگار اسرائیلی طی سفری به جمهوری آذربایجان، به عنوان یک یهودی ازاینهمه گسترش ارتباط و پهن شدن زمینه های آمادگی و اشتیاق دولت آذربایجان برای همکاری با رژیم صهیونیستی اظهار شگفتی نمود. حتی برخی اتباع رژیم صهیونیستی آذربایجان را وطن دوّم خود نامیده اند.
یک نکته قابل توجه دیگر دراین رابطه ترکیب 80-70 درصدی یهودی آذری درهمایش سال گذشته آذری های جهان درباکوست، که نشان می دهد آذربایجان به عنوان یک هدف مشخص سیبل تلاش رژیم صهیونیستی برای پایگاه قراردادن آن در منطقه است.
فلسفه این تلاش درتامین اهداف زیر نهفته است:
• با حمایت و سمپاتی رسمی از ایده " آذربایجان واحد" از سوی سفیر رژیم صهیونیستی درباکو، از گرایش های ناسیولیستی در آذربایجان که ریشه در تاریخ این خطه داشته و در روزگار سلطه حکومت کمونیستی اتحاد جماهیر شوروی به مثابه یک ابزار حفظ هویت ملی ومذهبی مردم این خطه عملکرد داشته و امروز به عنوان ماشین مقابله با حاکمیت ایران با دستاویز قراردادن آنچه از آن به عنوان به اصطلاح فاکتور همگرایی نژادی و زبانی مردم دو سوی ارس یاد می شود مورد استفاده قرار می گیرد، هدف تضعیف سیطره ارضی و قدرت نظام ج. ا. ا یعنی مهم ترین نیروی بازدارنده اسرائیل تامین می شود.
• منابع انرژی مورد نیاز اسرائیل وامنیت این جریان از طریق ارتباط هر چه مستحکمتر و مطمئن تر با آذربایجان به خوبی تامین می شود. طبق آمار رسمی منتشره توسط مطبوعات آذربایجان و اسرائیل در حال حاضر 20 درصد از سوخت مصرفی اسرائیل از طریق آذربایجان تامین می گردد و این میزان در آینده افزایش نیز خواهد یافت.
اکنون اسرائیل در نهایت جدیت در پی حفظ و توسعه دسترسی به منابع انرژی بوده و مذاکرات برای توافق امتداد خط لوله نفت باکو - جیهان - تفلیس به بندر اشکولان اسرائیل نیز در همین جهت صورت گرفته و در همین راستا یکی از این نقاط مهم و استراتژیک برای رژیم صهیونیستی آذربایجان است و هر چه اسرائیل در مال خود کردن این جمهوری موفق تر عمل کند آینده و بقای نظامی و اقتصادی و ... آن نیز تضمین شده تر خواهد بود.
در سفر وزیر انرژی اسرائیل به آذربایجان نیز بر خلاف شیوه مرسوم ومتداول سفرهایی از این دست، وی به صراحت ایران را به سبب دستیابی به فناوری هسته ای تهدیدی برای منطقه معرفی کرده و در خصوص مسایل و سیاستهای کلان آذربایجان سخنانی مداخله آمیز بیان داشت.
تمامی این تلاشها برای این صورت می گیرد که آذربایجان با مکانیسم عمل یک کلونی منطقه ای برای اسرائیل با تعمیم سیاه نمایی های انجام شده پیرامون هر آنچه به نظام اسلامی ایران مربوط است در سطح جامعه آذربایجان و فرهنگ سازی عمومی آن، دامن زدن به توهم امید به لابی یهودی به عنوان منجی قره باغ از سلطه لابی ارامنه به عنوان تنها هماورد قابل تمسک آذربایجان در مقابل ارمنستان، تهییج و تشدید احساسات و گرایش پان آذریسم در مردم این کشور و بخش آذری نشین ایران و بهره برداری از این حربه به عنوان یک سدّ و قطب مقاومت و منطقه فاصل در شمال شرقی ایران بین نظام ایران و تیول اسرائیل، اندک اندک مسیر حرکت به سمت حتی انفکاک کامل دیپلماسی با ایران هدایت شده و علاوه بر گسست اساسی در جهان اسلام، بر متحدان و حامیان اسرائیل از بدنه امت اسلامی افزوده شده و پایه های توسعه سلطه و ابقای آن محکم تر شود. بدیهی است که اسرائیل با تمام قوا به دنبال بازوهای حمایتی از بطن جهان اسلام است و به کم سوترین چراغ سبزها نیز با آغوشی به گشودگی تمام پاسخ مثبت داده و بال سیطره می گسترد. وجود تعداد 25 تا 30 هزار یهودی در آذربایجان وسیله ای است که اسرائیل را به آینده دخیل کردن آنها در سطوح بالای مدیریتی و تصمیم گیری و سیاستگزاری - ولو در پشت پرده - امیدوار می سازد.
4- حاکمیت آذربایجان به مواجهه تبلیغی غیر مستقیم و حتی فیزیکی با هر گونه اعلام مخالفت با اشغالگری اسرائیل عملاً در سطح و حدّ یک مسئله امنیت ملی می نگرد درایام مقاومت 34 روزه لبنان علیه تجاوز رژیم صهیونیستی در حالیکه در خود اسرائیل تظاهرات و اعتراض نسبت به این تجاوز در جریان بوده و رسانه ها نیز آنها را پوشش می دادند، حتی 20 روز پس از شروع تعرض نیز اجازه تجمع حتی 4-5 نفری هم در اعتراض بدان در خیابانهای این جمهوری داده نمی شد و تظاهرات مردمی به شدت و با خشونت مثال زدنی سرکوب گردید.
دنباله روی و اعمال اعزاض تبلیغی صهیونیستها توسط رسانه های این کشور که در واقع به سبب حمایت و همسویی دولت آذربایجان با آنها صورت می گیرد و ریشه در دولتی و حافظ منافع خانواده علی یف بودن این رسانه ها دارد به حدی است که علاوه بر اینکه قبلاً تعدادی خبرنگار برای کسب آموزشهای حرفه ای رسانه ای به اسرائیل سفر کرده اند، شبکه آینس با مغز اداره کننده یهودی آن برای پوشش تمامی رویدادهای سیاسی اسرائیل خبرنگار و گزارشگر اعزام می کند و در همه آنها حضور خبری تام دارد.

 

اهمیت پخش برنامه های سیمای آذری شبکه سحر
1-
جمهوری آذربایجان با قریب به هشت میلیون و پانصد هزار نفر جمعیت پس از جمهوری اسلامی ایران و عراق سومین کشور دارای اکثریت شیعه است که متاسفانه برخلاف ایران و عراق در زمان شوروی سابق، تقریبا بطور کامل از مراکز مرجعیت شیعه به دور افتاده و پس از فروپاشی شوروی و حاکمیت رژیم غربگرایی که همگرایی با غرب و اروپا را اصل اساسی سیاست خارجی خود قرار داده است ، تلاش دولتی برای دور نگه داشتن جمهوری آذربایجان از مراکز مرجعیت شیعه همچنان با قوت و قدرت پیگیری می شود. از این رو وجود کانالهای ارتباطی نظیر شبکه سحر که بطور مداوم به پوشش اخبار مراکز مذهبی شیعه و تحولات آن می پردازد ، ضرورتی انکار ناپذیر دارد. اقشار دیندار مردم جمهوری آذربایجان نیز در تماسهای مختلف با شبکه سحر اظهار امیدواری می کنند که مراکز مذهبی شیعه بیش از پیش، از کانال ارتباطی سحر جهت اطلاع رسانی فعالیتهای خود و تامین نیازهای دینی و روحی و معنوی این جمهوری استفاده کنند. سیمای آذری شبکه سحر به این منظور در سال گذشته برنامه "راه حق " را از مرکز قم با استفاده از طلاب آذری زبان جمهوری آذربایجان که برای تحصیل علوم دینی مقیم قم هستند، تهیه و پخش می کرد که این برنامه بعدها به علت ضعف ارتباطی و نیز ضعف برنامه سازی متوقف شد و امید می رود با ارتقای کار با کمک مراکز و مراجع دینی حوزه علمیه قم این اقدام ارزشمند و مقدس از سر گرفته شود.
2- سیمای آذری شبکه سحر در مقاطع مهمی از حیات سیاسی و دینی مردم جمهوری آذربایجان در سالهای اخیر ، نقش ارزنده ای در اطلاع رسانی و حتی ایجاد حرکت اسلامی در این جمهوری ایفا کرده است که در این زمینه می توان به نقش سیمای آذری شبکه سحر در اطلاع رسانی در خصوص انتشار مقاله اهانت آمیز "اروپا و ما" در نشریه "صنعت" چاپ باکو در سال گذشته که اهانتهای بسیار وقیحانه ای در این مقاله به ساحت مقدس پیامبر گرامی اسلام شده بود، اشاره کرد. شبکه سحر در این زمینه ضمن اطلاع رسانی به موقع و سنجیده در مورد این حرکت وقیحانه روزنامه موهن صنعت ، و خبررسانی در مورد واکنشهای مراجع عالیقدر شیعه در حوزه علمیه قم و نیز اعتراضات مردمی در ایران ، زمینه رسانه ای برای روشنگری که منجر به حرکت های مردمی در جمهوری آذربایجان علیه اهانت به ساحت مقدس پیامبر گرامی اسلام شد را فراهم نمود که نهایتا دولت جمهوری آذربایجان برغم تمایل باطنی خود ، "رافیق تقی" و "سامیر صداقت اوغلو" عاملان اجرایی این اهانت را بازداشت و محاکمه کرد. اگرچه این دوتن به علت فقدان قانون برخورد با اهانت کننده به دین مبین اسلام در جمهوری آذربایجان، بنابر ماده ای از قانون کیفری جمهوری آذربایجان که ایجاد تفرقه و عداوت قومی و مذهبی را ممنوع می کند، صرفا به چهار سال زندان محکوم شدند و نهایتا نیز پس از حدود یک سال با فرمان عفو الهام علی اف رییس جمهوری آذربایجان از زندان آزاد شدند.
3- از دیگر موارد قابل ذکر اطلاع رسانی تاثیرگذار سیمای آذری شبکه سحر در جریان ممنوعیت پخش اذان از بلندگوهای مساجد جمهوری آذربایجان در سال گذشته و توسط اداره روحانیت مسلمانان قفقاز به ریاست "الله شکور پاشازاده" بود که در پی اطلاع رسانی وسیع شبکه سحر و تهییج ناشی از بیداری اقشار مردمی نسبت به حرکت خزنده و رو به جلوی محو شعائر اسلامی در این کشور و واکنشهای مردمی به ممنوعیت پخش اذان، نهایتا دولت جمهوری آذربایجان مجبور به لغو این ممنوعیت شد و "الله شکور پاشازاده" رییس اداره روحانیت قفقاز، پس از دیدار با الهام علی اف رییس جمهوری آذربایجان اعلام کرد که حاجی بالا ابوطالب اف فرماندار باکو بطور خودسرانه و بدون اطلاع رییس جمهوری آذربایجان این حکم را صادر کرده بود که به دستور رییس جمهوری لغو شد! الله شکور پاشازاده که رسانه های باکو وی را " شیخ الاسلام کل قفقاز " معرفی می کنند، در همین ارتباط به شدت از شبکه سحر و بخصوص برنامه کومپاس شبکه سحر انتقاد کرد.
4- همه ساله در ماه مبارک رمضان و ماه محرم و ایام ماتم شیعه و نیز روز جهانی قدس، برنامه های ویژه مناسب این ایام و نیز در اعیاد توسط سیمای آذری شبکه سحر پخش می شود که با توجه به حاکمیت ابتذال بر شبکه های داخلی جمهوری آذربایجان، به واقع وجود سیمای آذری شبکه سحر برای مردم مسلمان جمهوری آذربایجان و بخصوص اقشار دیندار مردم این جمهوری موهبتی ارزشمند تلقی می شود. تماسهای پی درپی مردمی با برنامه های ویژه ماه مبارک رمضان و ماه محرم نشانه و گویای این حقیقت است که در بسیاری از این تماسها، مردم جمهوری آذربایجان خواهان شبانه روزی شدن برنامه های رادیو و تلویزیون برونمرزی صداوسیما برای مردم جمهوری آذربایجان می شوند. در جریان برنامه ویژه سحری در ماه مبارک رمضان سال گذشته سیمای آذری شبکه سحر که بطور برنامه ریزی نشده توسط شبکه چهار سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز برای داخل ایران رله شد، شاعران مسلمان و میهن دوست کشورمان نیز فرصت مشارکت در این برنامه را یافتند و به این ترتیب ، پاسخ بسیار مناسبی نیز به تبلیغات مغرضانه جمهوری آذربایجان در مورد متهم کردن دولت ایران به سیاست به اصطلاح " آذری زدایی " از ایران داده شد و مشخص شد ایران اسلامی در این زمینه نیز از قابلیت زیادی برخوردار است و می توان با ابزاری که دشمنان قومگرا به خصومت ورزی علیه ایران اسلامی می پردازند ، علیه خود آنها اقدام کرد و رونمایی این واقعیت نیز حاصل فعالیت شبکه سحر و از برکات برنامه سحری سیمای آذری شبکه سحر بوده است. استقبال مردم جمهوری آذربایجان از برنامه های ویژه افطار و سحری سیمای آذری ماه رمضان سال گذشته به حدی بود که گزارش رسمی نظرسنجی انجام شده توسط شعبه ی باکوی خبرگزاری قرآنی ایران( ایکنا) میزان بینندگان سیمای آذری را 42 درصد اعلام کرد که موفقیت شایان توجهی را یک شبکه ماهواره ای برون مرزی در هر جامعه مخاطبی به شمار می رود، می نمایاند.
5- سیمای آذری شبکه سحر همچنین بطور مداوم در زمینه اطلاع رسانی دقیق و درست در مورد مسایل سیاسی جهان و منطقه و ایران و جمهوری آذربایجان فعالیت می کند و به اعتراف دوست و دشمن، از منابع مهم و اصلی جهت دهی به افکار عمومی اقشار دیندار در جمهوری آذربایجان محسوب می شود و حتی در مواردی از جمله ایجاد موج انتقاد از آمریکا و رژیم صهیونیستی، فعالیتهای اطلاع رسانی شبکه سحر در مورد اقشار غیردیندار نیز بسیار موثر بوده است. بطوریکه در حدود ده سال پیش وقتی شبکه سحر از فعالیت گروه مینسک سازمان امنیت وهمکاری اروپا ( میانجیگران حل مساله قره باغ ) یا حتی از جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی انتقاد می کرد ، رسانه های باکو تحلیلهای شبکه سحر را اتهام زنی های مغرضانه و بی مورد از سوی ایران قلمداد می کردند. اما اکنون بسیاری از همان ایراد گیرندگان، خود نیز به انتقاد کنندگان از گروه مینسک و برخی سیاستهای آمریکا علیه جمهوری آذربایجان تبدیل شده اند و تاثیر تبلیغات طولانی مدت شبکه سحر در این زمینه آشکار گردیده است.
6- تاثیر تبلیغات شبکه سحر در برخی مناطق جمهوری آذربایجان از جمله در جنوب این جمهوری در مناطق هم مرز با ایران و نیز در روستاهای اطراف باکو بخصوص منطقه نارداران بیشتر از سایر مناطق این جمهوری است. علت این موضوع در جنوب جمهوری آذربایجان امکان دریافت برنامه های شبکه سحر از طریق آنتن های معمولی و در نارداران ، قوی بودن اعتقادات مذهبی ساکنان این منطقه می باشد. متاسفانه طی سالهای اخیر امواج شبکه سحر در مناطق جنوب جمهوری آذربایجان تضعیف شده است و در حالیکه حدود پنج سال پیش امواج این شبکه تا حومه باکو (پایتخت جمهوری آذربایجان) می رسید ، در سالهای اخیر براساس برخی توافقات سیاسی، امواج شبکه سحر بطور ضعیف تری ارسال می شود و به ترتیب حومه باکو و شهرستاهای علی بایراملو، حاج قبول و لنکران از حوزه پخش زمینی شبکه سحر خارج شده اند و اخیرا نیز با اختصاص بودجه ویژه ای از صندوق ذخایر ریاست جمهوری آذربایجان به مبلغ دو میلیون و پانصد هزار دلار، تلاش جدیدی برای جلوگیری از پخش امواج شبکه سحر در شهرستانهای مرزی آستارا و بیله سوار و جلیل آباد جمهوری آذربایجان شروع شده است و دولت جمهوری آذربایجان تلاش می کند در این مناطق نیز مردم جمهوری آذربایجان را از دریافت برنامه های شبکه سحر محروم کند.
7- در حیطه پخش ماهواره ای نیز با توجه به پخش شبکه سحر از ماهواره " هات برد" سیمای آذری شبکه سحر در کشورهای اروپایی و ترکیه بینندگان زیادی دارد که از طریق ارسال پیامک و ایمیل و تماسهای تلفنی با این سیما در ارتباطند. اغلب تماس گیرندگان از کشورهای اروپایی و ترکیه از جمعیت های آذری زبان و ترک زبان دوستدار اهل بیت علیهم السلام و ایران می باشند که علاوه بر سایر کانالهای ارتباطی نیاز مند دریافت اطلاعات از جهان اسلام و تشیع و مراکز علمی شیعی از طریق شبکه سحر نیز هستند.
8- با توجه به بسته بودن فضای سیاسی و خبری جمهوری آذربایجان برغم ظاهرسازی آزادی بیان و مطبوعات در این جمهوری، خبرنگاران سیمای آذری شبکه سحر در جمهوری آذربایجان و نیز گردانندگان این سیما در تهران از منابع مهم دریافت اطلاعات واقعی در مورد وضعیت مردم مسلمان جمهوری آذربایجان و بخصوص افشا و اطلاع رسانی در مورد اعمال فشارها و محرومیتها علیه شیعیان در جمهوری آذربایجان هستند که تاکنون تقریبا هیچ مرکز اطلاع رسانی ایرانی نتوانسته این وظیفه تخصصی را بخوبی شبکه سحر به انجام برساند، زیرا بسیاری از مراکز خبررسانی کشور به علت کوچک بودن کشور جمهوری آذربایجان به اخبار این جمهوری توجه ویژه ای را که سیمای آذری شبکه سحر دارد، اعمال نمی کنند. حال آنکه برغم کوچکی این جمهوری، اهمیت مسایل آن برای ایران به علت تحریکات قومی و دینی و امنیتی و سیاسی ضدایرانی دشمنان ایران اسلامی در این جمهوری ، انکارناپذیراست.
برای اشراف هر چه ملموس تر بر نحوه نگاه و برخورد رسانه های جمهوری آذربایجان با سیمای آذری شبکه جهانی سحر توجه به تنها یک نمونه از خیل نمونه های واکنش علیه ابعاد مختلف تأثیرگذاری سیمای آذری در محافل مطبوعاتی، خبری و تحلیلی این جمهوری، گویای عمق وحشت این رسانه ها و محافل از نقش و اثر بخشی برنامه های این سیماست.
برخی از برنامه ها ی اثر گذار و مهم سیمای آذری عبارتند از:
کمپاس( جهت نما)
مهمترین برنامه سیمای آذری که عبارت است از میزگرد سیاسی کمپاس (جهت نما) ، با استقبال شدید بینندگان خود در جمهوری آذربایجان روبروست.

در ابتدا اشاره به پیام "ذاکر" از "آرانلی" از مخاطبان این برنامه که کمپاس را" رساننده شعارهای حقیقت به حق خواهان" توصیف کرده و ضمن ارزشمند خواندن تمامی برنامه های سیمای آذری ، علت گرایش به کمپاس را "فراهم آوردن زمینه نتیجه گیری درست از مباحث به دلیل طرح بی غرضانه آنها" عنوان نموده، جالب توجه است.
مخاطبان این سیما در تماسهای تلفنی، پیامهای کوتاه و ایمیل های خود، از برنامه کمپاس سیمای آذری با عنوان" مایه افتخار و تکیه گاه محکم" خود یاد کرده اند. در پیام وقار 26 ساله و اهل علی بایراملی جمهوری آذربایجان خطاب به سیمای آذری آمده است:" از صمیم دل برای شما دوام توفیق فهم و درک حقیقت و فهماندن و انتقال این درک به دیگران، اندیشیدن و اندیشانیدن نیکو آرزومندیم زیرا در این صورت است که در قلوب انسانها راه می یابید همانگونه که هم اکنون راه یافته اید". تنزاله 35 ساله و اهل باکو هم معتقد است علت جذب او و خانواده اش، اطلاع رسانی دقیق و درست برنامه در رابطه با هر رویداد مبتلابه و مهم در جامعه آذربایجان است.
استقبال بینندگان آذری از برنامه کمپاس، در وهله اول به سبب عملکرد فعال و مبتکرانه این برنامه در طرح و پرداختن به مسایل مهم روز در جمهوری آذربایجان ، ایران ، منطقه و جهان است و هر چند بخشی از موضوعات این برنامه برحسب ضرورتها و رویدادهای جاری ، گزینش می شوند اما سعی شده با پیش بینی سمت و سو و چشم انداز آتی جریانات سیاسی و اجتماعی آذربایجان ، بیشتر به شکلی فعال و غیر منفعل عمل شود. به عنوان نمونه یکی از برنامه های کمپاس در قالب پیگیری فرآیند ممانعت از ورود دختران محجبه به مراکز آموزشی آذربایجان، به عنوان یک هشدار نسبت به تشدید این روند در آینده نزدیک، طراحی و به بینندگان ارایه گردید که اتفاقاً پیش بینی بعمل آمده هم محقق شد.
پرهیز برنامه کمپاس از بررسی یکجانبه مسایل، عامل دیگری در توفیق جذب مخاطب از سوی این برنامه است. سیر حرکت کمپاس در سالهای فعالیت آن نشان داده مواضع اعلامی از سوی این برنامه برای فعالان و تأثیرگذاران سیاسی جمهوری آذربایجان از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. شاهد این مدعا به شرکت و اظهارنظر تلفنی موافقان و مخالفان موضوعات مطروحه، در برنامه بازگشت می یابد. کمپاس به هیچ وجه ابایی در انعکاس نظرات چالشی و تند و تیز مخالفان مواضع خود ندارد و بخوبی دریافته که بازخورد مانایی و نفوذ تأثیر پیام برنامه که در انتها و از پیامهای کوتاه تلفنی بینندگان دریافت می شود، مدیون همین آزادی گفتگو و بیان عقاید در برنامه است ، حتی اگر برنامه با درصدی از پیامهای مخالف با هدف برنامه هم روبرو می شود ولی می توان در یافت که این شمار اندک هم برنامه را به دقت می بینند و مورد قضاوت قرار می دهند که نشانگر اهمیت و نقش مهم این برنامه در جامعه هدف است.
هر چند تاکنون نظر سنجی علمی قابل استنادی در رابطه با میزان مخاطبان سیمای آذری در جمهوری آذربایجان صورت نگرفته اما قدر مسلم این است که دو قطب جاذب شبکه سحر در میان مخاطبان خود را برنامه های سیاسی و برنامه های مذهبی این سیما تشکیل می دهد و بینندگان برنامه های سیاسی و مذهبی را در واقع یک طیف واحد تشکیل می دهند. لذا می توان با اشاره به نتایج نظرسنجی صورت گرفته توسط دفتر نمایندگی خبرگزاری قرآنی ایران در باکو در ماه مبارک رمضان سال 1386 که نرخ بینندگان برنامه های مذهبی سحر در جمهوری آذربایجان را در این ماه 42 درصد اعلام کرد، برخورداری از این نرخ بیننده را برای برنامه های سیاسی من جمله کمپاس نیز تعمیمی به میزان - در حداقل - برابری داد، هر چند انعکاس پیامهای مخاطبان چشم اندازی وسیع تر را می گشاید.
برای اثبات نقش تأثیرگذارانه کمپاس ، دو مؤلفه و معیار مهم قابل ارجاع اند. اول اینکه پیامهای کوتاه زیادی که هر شب دریافت می شود در بیش از 95 درصد موارد، تأئید کننده مواضع موافق نظر سیما در قبال تحولات جهانی و جمهوری آذربایجان است و گستره جغرافیایی ارسال آنها که تمام ج .آذربایجان، اروپا و ... را پوشش می دهد نشانگر اعتماد ، علاقمندی به مشارکت در برنامه و توجه ویژه بینندگان به مسایل است. از طرف دیگر موضع گیری های عمدتاً غیر مستقیم و بعضاً مستقیم افراد، محافل و گروهها نسبت به موضوعات مطروحه کمپاس نشان می دهد مواضع و پیامهای این برنامه از اهمیتی قابل ملاحظه در منظر ایشان برخوردار است.
کمپاس در حال حاضر 5 شب در هفته از ساعت 00/19 به وقت تهران ( در نیمه دوم سال) به مدت 50 دقیقه و به شکل زنده روی آنتن سیمای آذری شبکه جهانی سحر است و در قالب میزگرد و با شرکت کارشناس استودیویی و ارتباط مستقیم تلفنی کارشناسان تلفنی از جمهوری آذربایجان ارایه می شود.
تریبون آزاد
از دیگر سو برنامه جدید " تریبون آزاد" نیز با استقبال گسترده مخاطبان سحر در جمهوری آذربایجان روبرو شده است.

انبوه پیامهای کوتاه، تماسهای تلفنی و ایمیلهای بینندگان سیمای آذری نشانگر اقبال قابل توجه مخاطبان برنامه های سحر در آذربایجان از برنامه" تریبون آزاد" است. این برنامه به معنای واقعی کلمه تربیون آزادی است برای ارایه نظرات و دیدگاههای تماشاگران سیمای آذری که توجه به آن، در کنار بینندگان پر و پا قرصی که برنامه" کومپاس"( قطب نمای) سیمای آذری دارد، این دو برنامه را به صورت قطبی برای طرح نگرشها و عقاید تماشاچیان سیمای آذری در خصوص موضوعات مختلف سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و ... روز ایران، جهان و به ویژه جمهوری آذربایجان در آورده است.
درخواستهای مکرر بینندگان" تریبون آزاد" که در حال حاضر هفته ای دو روز به شکل زنده و مستقیم پخش می شود، بیشتر حول افزایش زمان برنامه از 60 دقیقه به 90 دقیقه و پخش هفتگی 3 یا 4 نوبته دور می زند. این در حالی است که در ابتدا برای راه اندازی چنین برنامه ای به سبب غیر قابل پیش بینی بودن مشارکت بیننده ها - که در واقع برنامه بر همین اساس هم پیش می رود- چشم انداز مطمئنی وجود نداشت ولی فضای سالمی که این برنامه باز کرد، به زودی با توجه وسیع و غیر منتظره مخاطبان روبرو شد.
این برنامه خط قرمز خاصی جز فحاشی و اهانت ندارد و هر بیننده ای با هر دیدگاهی در مورد مسایل ایران، جهان یا آذربایجان می تواند به شکل کاملا آزادانه به بیان آنها بپردازد. حتی تماسهایی که از شبکه سحر یا از ایران و روند جریانات سیاسی و ... انتقاد دارند به صورت زنده پخش می شود و موضوع برنامه هم براساس تماسها و نظرات بیننده ها شکل می گیرد. مهم این است که در ایتدای برنامه چه موضوعی در ارتباط تلفنی مطرح شود؟ همین موضوع تماسهای دیگر بیننده ها را به دنبال خود دارد که در مورد موضوعی که اولین بیننده ها صحبت کرده اند، نظر موافق یا مخالف بدهند و بحث ادامه پیدا کند. لذا سهم مجری در جهت دهی برنامه را شاید بتوان در حد 10 درصد ارزیابی کرد ولی 90 درصد از سمت و سو و روند پیشرفت برنامه توسط بینندگان صورت می گیرد و انگیزه بسیار بالای مخاطبان سحر برای مشارکت در برنامه باعث شده تلاش شود سطح کیفی این برنامه چالشی و پرهیجان ارتقاء یابد.
از دیگر برنامه های در حال تولید یا پخش سیمای آذری می توان به برنامه های سفره احسان و درمان درایران اشاره داشت:
سفره احسان
از جمله تولیدات سیمای آذری ویژه ماه مبارک رمضان است که به معرفی همه جانبه آداب و مظاهر رفتار و نیز منش فردی و اجتماعی در اسلام همچون نیکوکاری و جلوه هایی از آن نظیر بررسی آداب وقف، معرفی خیرین نیکوکار در قالب آیتم" چشم پنهان" و روزه داری در اسلام و دیگر ادیان آسمانی و ... می پرداخت. پخش ادعیه ایام ماه مبارک رمضان و آیات مختلف متناسب با این ماه، تفسیر موضوعی آیات کریمه قرآن، مصاحبه مردمی از خانواده های شهدای جمهوری آذربایجان و خاطرات اندیشمندان و علمای جمهوری آذربایجان و استان های آذری نشین ایران از ماه رمضان از جمله آیتم های متنوع این برنامه بود که با استقبال گسترده بینندگان روبرو شد.
درمان در ایران
عنوان برنامه ای با قالب ترکیبی است که روزهای دوشنبه و چهارشنبه هر هفته از آنتن سیمای آذری شبکه جهانی سحر پخش می شود. این برنامه با هدف معرفی توانمندی های پزشکی و درمانی در ایران در زمینه های تکنولوژیکی و علم روز پزشکی تهیه شده، سعی دارد در هر برنامه اطلاعات جامعی راجع به یک بیماری خاص اعم از بیماریهای چشمی، رماتیسم، قلب، نازایی و ... همچنین رشته هایی همچون دندانپزشکی، ارولوژی و ... در اختیار مخاطبان آذری زبان خود قرار دهد و سطح علمی خدمات رسانی و درمان بیماران در ایران به ویژه خدمات بهداشتی و درمانی مورد مراجعه مسافران خارجی به ایران که با هدف استفاده از این خدمات در ایران حضور می یابند، معرفی نماید.

گفتگو و مصاحبه با اساتید پزشکی دانشگاه های معتبر کشور همچون دانشگاه های علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی، تبریز و ... معرفی بیمارستان هایی که در امر توریست درمانی و ارائه تسهیلات و امکانات مناسب مثل هتلینگ، خدمات درمانی برای بیماران خارجی و ... در رابطه با هزینه های درمان، نحوه درمان و ... از جمله بخشهای تشکیل دهنده این برنامه است.
در کنار دو سیمای فرانسوی و آذری، چهار سیمای دیگر این شبکه نیز هر یک از بعد تأثیر گذاری و احقاق پیام اسلام و انقلاب اسلامی ایران و معرفی سیمای آخرین و کامل ترین دین الهی به عنوان ارایه دهنده الگویی نو و پویا در پی افکنی نهضتهای مردمی مبتنی بر ارزشهای اعتقادی دین مبین اسلام، جایگاهی قابل ملاحظه کسب نموده اند.
برای اطلاعات بیشتر به درباره سیمای آذری مراجعه نمائید .