جنگ ایران و روم برسر آبخازیا و

 اخراج رومیان از قفقاز

23 سپتامبر سال 542 میلادی و در زمان پادشاهی خسرو انوشیروان، ارتش ایران شهر بندری سوخامی (تسوخامی) در آبخاریا را از رومیان پس گرفت. رومی ها كه نام این شهر (پایتخت كنونی آبخازیا) را به سباستوپولیس تغییر داده بودند پیش از عقب نشینی از شهر، بسیاری از ساختمانها و ازجمله ارگ شهر را ویران ساخته بودند. ارگ ویران شده شهر كه بعدا براثر پیشروی دریا به زیر آب فرو رفته است اخیرا توسط باستانشناسان شناسایی شده است.

 دولت ایران پس از اخراج رومیان، به جای مرمت عمارات خراب شده و در معرض خطر توفان دریایی، محله های تازه ای ساخت و بر شهر اضافه كرد. از جمعیت فعلی این شهر كمتر از پنج درصدشان گرجی هستند و مابقی آبخیزستانی، روس، ارمنی و .... ارتش ایران مركب از هنگهای سوار زرهپوش (سربازان دارای روپوش فلزی و كلاه خود آهنی) در این عملیات رومیان را از بندر باطوم (پترا) نیز بیرون راندند بگونه ای كه دیگر، رومی در قفقاز باقی نماند.

برخی از مورخان رومی ادعا كرده اند كه به علت شیوع بیماری در نظامیان رومی بود كه پولیزاریوس به آنان دستور عقب نشینی داده بود. این دومین نبرد ایران و روم در قفقاز در عصر خسرو انوشیروان بود و سرانجام رومیان مجبور به پرداخت غرامت (طلا) شدند تا صلح برقرار شود. سوخامی تا صد سال پس از برافتادن دولت ساسانی ایران به دست بازماندگان یك حكمران ایرانی منصوب از جانب آنان دودمان اداره می شد و در سال 736 به تصرف یك لشكر عرب درآمد.

به قلم دکتر نوشیروان کیهانی زاده