تبلیغات
آنا یوردوم ایران - آذربایجان یا اران ؟ بخش نخست

آنا یوردوم ایران

پاینده باد سرزمین مادری ام ایران

آذربایجان یا اران ؟

افشای سیاست های تغییر نام اران توسط  دول روس و عثمانی

( بخش نخست )

در سال 1911 میلادی ، در شهر باكو حزبی به نام « حزب اسلامی و دموكرات مساوات » تأسیس شد كه دو جنبه سیاسی و مذهبی را در خود جمع داشت. بنیادگزاران حزب نام برده ، رسول زاده ، شریف زاده ، كاظم زاده و چند تن دیگر بودند كه از سوی تركان عثمانی حمایت می شدند. بنا به نوشته دایرة المعارف بزرگ شوروی « برنامه حزب مذكور اتحاد كشورهای اسلامی تحت رهبری تركیه بود ».

 در سال 1917كنگره مشترك « حزب اسلامی و دموكرات مساوات » و « حزب فدرالیست های ترك » برگزار شد. در این كنگره دو حزب نامبرده متحد شدند و نام تازه ای را برگزیدند و خود را « حزب دموكرات فدرالیست های مساوات ترك » نامیدند.

از این پس حزب مذكور ادعای خود مختاری و استقلال را عنوان كرد. ارگان مطبوعاتی حزب مذكور روزنامه « استقلال » بود.

پس از انقلاب اكتبر سال 1917 و كناره گیری روسیه از شركت در نخستین جنگ جهانی ، تركان نفوذ خود را در قفقاز گسترش دادند. سران حزب مساوات ابتدا با بلشویكهای قفقاز نزدیك شدند ولی سرانجام میانشان اختلاف افتاد و مساواتیان در تاریخ بیست و هفتم ماه مه سل 1918 در شهر تفلیس دولت خود را تشكیل دادند و به نام جعلی «‌جمهوری آذربایجان »‌اعلام استقلال كردند و در ماه ژوئن همان سال گنجه را پایتختی برگزیدند و مفر خود را در آنجا مستقر كردند.

پانزدهم سپتامبر سال 1918 سپاهیان ترك به فرماندهی نوری پاشا شهرباكو را متصرف شدند . پس از این واقعه دولت مساواتیان كه از پشتیبانی تركیه برخوردار بود ، به شهر باكو انتقال یافت.

دردایرة المعارف كوچك شوروی كه به سال 1954 در شهر مسكو به چاپ رسیده چنین نوشته شده است :

« مساواتیان از تركیه پیروی می كردند و دولتی پان تركیست بودند. »‌

به احتمال فراوان گذاردن نام آذربایجان بر اران وشیروان در قفقاز بنا بر سیاست تركان عثمانی بوده است. زیرا‌:

تركان عثمانی كه چندین بار به آذربایجان حمله كرده بودند و با وجود كشتار وحشیانه و فراوان ، همواره مقاومت شدید مردم آذربایجان را برابر خود مشاهده كردند ، قادر نبودند از راه مستقیم مردم آذربایجان را به سمت خود متمایل كنند. از این رو طریق غیر مستقیم را برگزیدند و در صدد بر آمدند نخست قفقاز و آذربایجان را زیر نام آذربایجان متحد گردانند و پس آن گاه دو سرزمین نام برده را ضمیمه خاك خود كنند.

 

دولت مساوات حدود دو سال زیر عنوان جعلی « دولت جمهوری آذربایجان » بر اران و شیروان حگومت كرد و این وضع تا 28 آوریل سال 1920 ادامه یافت.

در این تاریخ واحدهای ارتش سرخ ، شهر باكو را به تصرف درآوردند و دولت مساواتیان را ساقط و بسیاری از سران حزب و دولت مذكور را دستگیر و اعدام كردند. از همین تاریخ در باكو و پیرامون آن ، حكومت شوروی اعلام شد. ولی دولت جدید نیز عنوان جعلی « ‌جمهوری آذربایجان » ‌را كه پانترك ها بر سرزمین اران و سیروان نهاده بودند ، همچنان باقی نگاه داشتند.!!

بدین روال نام «‌آذربایجان » نخست از سوی مساواتیان بر بخشی از قفقاز گذارده شد و پس آنگاه از جانب اتحاد شوروی تآیید و تثبیت گردید.

در این كه سرزمین آذری زبانان قفقاز هیچگاه نام آذربایجان نداشته است ، اندك شبهه و تردیدی وجود ندارد. در گذشته مؤلفان و مورخان از بیان این حقیقت ابا نداشتند اما بعد ها به علل سیاسی این نكته از چشم جهانیان پنهان نگاه داشته شد. چندان كه كمتر كسی از نسل جوان و نیز نسل گذشته بر این امر آگاهی دارد.

ولی مورخان و مولفان شوروی كه پیش از اوج گرفتن برخی نظریه های سیاسی توسعه طلبانه در مسایل سیاسی ، اظهار نظر كرده اند ، بر این حقیقت واقف بوده و بدان معترف بوده اند.

 

  استاد بارتولد دانشمند شوروی به صراحت این نكته را بیان داشت و اعلام كرد كه « نام و عنوان آذربایجان قفقاز تنها پس از انقلاب ( انقلاب روسیه در سال 1917 ) به كار گرفته شد.»

 

استاد بارتولد در جای دیگری پرده از راز ها برداشت و با اشاره ای استادانه حقیقت را مكشوف داشت و در پیرامون علت گذاردن نام آذربایجان بر اران چنین گفت :

«‌ نام آذربایجان برای جمهوری آذربایجان از آن جهت انتخاب شد كه گمان می رفت با برقراری جمهوری ای به نام آذربایجان ، آذربایجان ایران و این جمهوری با هم یكی شوند . از این رو این نام برگزیده شد. »

 آیا یك دانشمند شوروی در شرایط و اوضاع و احوالی  كه بر آن كشور حكمفرما بوده است از این آشكارتر و صریح تر می توانست و یا می تواند سخن بگوید ؟ پرده از راز ها بردارد و هدف و مقصود دواتمردان كشور خویش را در گذاردن و باقی نگهداشتن نان آذربایجان براران بیان كند ؟

 بارتولد دانشمند ، با استادی و مهارتی كه شایسته دانشمندان است نظر خود را در این زمینه اعلام داشت و چنین توصیه كرد :

« هر گاه لازم باشد نامی انتخاب شود كه سراسر منطقه  قفقاز را شامل شود ، در آن صورت می توان نام اران را برگزید. »

 واكنش مردم آذربایجان به تغییر نام اران :

مردم آذربایجان كه در گذشته به خاطر دفاع از مرز و بوم خویش با سپاهیان دولت عثمانی پیكارها كرده بودند واز زن و مرد و كودك ، از تبریز تا روستاهای دوردست ، علیه اشغالگران بیگانه به پاخاستند ، با گذاردن نام آذربایجان بر سرزمینی دیگری جز مرزو بوم خویش ، روی موافق نشان ندادند. در آن روزگار ، شادوران شیخ محمد خیابانی و یارانش به نشانه اعتراض ب این نامگذاری موزیانه ، پیشنهاد كردند نام آذربایجان در ایران تغییر یابد. در كتاب ارزشمند « تاریخ هجده ساله آذربایجان » نوشته شادروان احمد كسروی تبریزی ، در پیرامون تغییر نام آذربایجان مطالب حقایقی جالب توجه بیان شده است كه متاسفانه در این مقال نمی گنجد.

همچنین ایشان در كتاب « شهریاران گمنام » اشاره ای زیبا به این نكته دارد كه شایان توجه است :

« شگفت است كه اران را اكنون آذربایجان می خوانند. با آن كه آذربایجان یا آذربایگان نام سرزمین دیگری است كه در پهلوی اران و بزرگتر و شناستر از آن می باشد. تا كنون ندانسته ایم كه برادران ارانی ما كه حكومت آزادی !! برای سرزمین خود برپا كرده و می خواستند نامی بر آنجا بگذارند ، از چه رو نام تاریخی و كهن خود را كنار نهاده ، دشت یغما به سوی آذربایگان دراز كرده اند ؟ چه سودی را از این كارشگفت خود امیدوار بودند ؟ این خرده گیری نه از آن است كه ما برخاسته از آذربایگانیم و تعصب بوم و میهن خود نگهمیداریم. چه آذربایگان را از این كار هیچ گونه زیان نیست . بلكه از این است كه برادران ارانی ما در آغاز زندگانی تاریخ خود پشت پا به گذشته سرزمینشان می زنند و این خود زیانی بزرگ است و آنگاه تاریخ مانند چنین كارشگفت سراغ ندارد. »

 البته شادروان كسروی در آن روزگار پی به توطئه ی نهفته در این اقدام موذیانه نبرده بود ولی بعد ها به هنگام نگارش « تاریخ مشروطه ایران » و « تاریخ هجده ساله آذربایجان » به ماهینت این حیله پی برد و به نگارش مطالبی در این زمینه پرداخت.

 

نوشته  دكتر عنایت اله رضا

 ( رضا ، عنایت اله . آذربایجان واران ( آلبانیای قفقاز ) . انتشارات ایران زمین . چاپ اول 1360 . )

با دخل و تصرف و تخلیص توسط علیرضا قره باغی



پیکار با پانترکیسم و تجزیه طلبی

علی رضا قره باغی


آخرین پست ها


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :